Ciągi Arytmetyczny i Geometryczny - Zadanie maturalne
Trzywyrazowy ciąg $(a_1, a_9, a_k)$ jest geometryczny. Oblicz $k$.
Wartości wyrazów ciągu
Oblicz wartości wyrazów ciągu – to podstawa. Podstaw odpowiednie $n$ do wzoru $a_n = 3n + 5$, aby poznać wartości, z którymi będziemy pracować.
Teoria – Własność ciągu geometrycznego
Co to właściwie oznacza, że ciąg jest geometryczny? Jaki wzór łączy trzy kolejne wyrazy $(x, y, z)$ takiego ciągu? Zaznacz poprawną odpowiedź.
Złożenie elementów i finał
Widzimy już nasze elementy: $x = 8$, $y = 32$, $z = 3k + 5$.
Zastosuj poprawny wzór z poprzedniego kroku, układając równanie algebraiczne (bez liczenia, ułóż strukturę):
Model Rozwiązania
Rozwiń pełen zapis matematyczny
Krok 1: Wyznaczenie wyrazów z definicji ciągu arytmetycznego:
$$a_1 = 3 \cdot 1 + 5 = 8$$
$$a_9 = 3 \cdot 9 + 5 = 32$$
$$a_k = 3k + 5$$
Krok 2: Zastosowanie fundamentalnej własności ciągu geometrycznego, gdzie kwadrat wyrazu środkowego jest iloczynem wyrazów skrajnych:
$$a_9^2 = a_1 \cdot a_k$$
$$32^2 = 8 \cdot (3k + 5)$$
Krok 3: Rozwiązanie równania liniowego z jedną niewiadomą:
$$1024 = 24k + 40$$
$$984 = 24k \quad \Big| : 24$$
$$k = 41$$
Odpowiedź: Szukany indeks wynosi $k = 41$.
Matematyczna Podróż w Czasie
Od bochenków chleba do Królików Pizy
Pojęcie ciągu wędruje z nami niemal od początków cywilizacji. Jednym z najstarszych zachowanych tekstów matematycznych jest Papirus Rhinda (ok. 1550 r. p.n.e.), w którym starożytny egipski skryba Ahmes rozwiązuje problem podziału 100 bochenków chleba między 5 mężczyzn w taki sposób, aby ich przydziały tworzyły ciąg arytmetyczny.
Setki lat później, w 1202 roku, Leonardo z Pizy (znany światu jako Fibonacci) próbował oszacować rozwój populacji królików w zamkniętym środowisku. Zauważył, że każda nowa generacja jest sumą dwóch poprzednich. Tak narodził się słynny ciąg Fibonacciego (1, 1, 2, 3, 5, 8...), wykazujący niezwykłe połączenie z "Boską Proporcją" (Złotym Podziałem), odnajdywanym w muszlach łodzików, płatkach słonecznika czy architekturze Partenonu.